شربتهای گیاهی یکی از طبیعیترین و سالمترین نوشیدنیهای بدون الکل هستند که از گیاهان، میوهها، گلها به همراه عرقیجات معطر یا آب تهیه میشوند. آنها اغلب خنک و طراوت بخش هستند و میتوانند به عنوان جایگزینی سالم و خوشمزه برای نوشابههای شیرین و آب میوههای فرآوری شده در برنامه غذایی روزمره استفاده شوند.
بخشی از گیاهان مانند: ریشه، دانه، برگ، گل، پوست میوه، عصاره و ساقه به عنوان مواد اولیه برای تهیه شربتهای گیاهی استفاده میشود. سپس شیرین کنندههایی نظیر: پودر برگ استویا و انواع شیرههای گیاهی یا عسل به نوشیدنیهای گیاهی مورد نظر اضافه میشود و اغلب به صورت سرد مورد مصرف قرار میگیرند.
نوشیدنیهای گیاهی به سبب اینکه از مواد طبیعی تهیه میشوند؛ فواید بسیاری برای سلامتی دارند و علاوه بر افزایش انرژی، مقداری از ویتامینهای لازم برای بدن را تامین میکند. نوشیدن یک شربت گیاهی سالم و خنک در فصل تابستان موجب طراوت و شادابی میشود و رخوت و سستی را به مرور از بین میبرد. در ادامه مقاله برخی از این شربتهای گیاهی به همراه خواص آنها معرفی میشوند.
شربت خاکشیر و تخم شربتی، نوشیدنی گیاهی ضد عطش
یکی از شربت های گیاهی فوقالعاده محبوب در فصل تابستان که خاصیت ضد عطش دارد، این نوشیدنی گیاهی است از ترکیب دانه خاکشیر و تخم شربتی تهیه میشود. شربت سنتی و گوارای تخم شربتی موجب رفع تشنگی میشود و تا ساعتها نیاز انسان به آب را برطرف میکند. دانههای خاکشیر دارای اسیدهای چرب، آلکالوئید و اسانس روغنی هستند. به رفع و پیشگیری از گرمازدگی و اسهال کمک میکند.
برخی از افراد جهت لاغری و تعادل فشار خون خود نوشیدنی گیاهی تخم شربتی مصرف میکنند. سلامت دهان و دندان، آرامش اعصاب، تسکین دردهای دستگاه گوارش و همچنین رفع عفونت واژینال از دیگر مزایای مصرف این نوشیدنی گیاهی است. همچنین دانههای خاکشیر برای برطرف کردن تب و التهابات پوستی، افزایش اشتها اثرات مطلوبی دارد.

شربت گیاهی کل محمدی و بهار نارنج، آرامش بخش اعصاب
شربت بهار نارنج و شربت گل محمدی از جمله نوشیدنیهای گیاهی با عطری فوقالعاده دلنشین است. طعمی بینظیر و آرامشبخش دارد که میتواند به رفع اضطراب، بیخوابی و افسردگی کمک کند. همچنین برای کمک به درمان سردردهای میگرنی و عصبی، تقویت سیستم ایمنی بدن و آرامش اعصاب مصرف شربت بهار نارنج توصیه میشود.
نوشیدنی گل گاوزبان، شربت گیاهی دارویی
نوشیدنی گل گاوزبان از جمله شربتهای گیاهی با خاصیت دارویی یا درمانی است که برای بهبود عملکرد قلب و آرامش اعصاب اثرات مثبتی دارد. همچنین گاهی گیاه گل گاوزبان برای تهیه دمنوش استفاده میشود، در این صورت نیز فواید متعددی برای سلامتی دارد و برای رفع یبوست، تقویت کبد، کنترل استرس، پیشگیری از افسردگی موثر است.
نوشیدنی گوارای سکنجبین
شربت سکنجبین یکی دیگر از نوشیدنیهای گیاهی خنک است که طرفداران زیادی دارد. از ترکیب سرکه، آب و عسل تهیه میشود. بر اساس ذائقه، برخی افراد مقداری آبلیمو و گلاب را به شربت سکنجبین اضافه میکنند. همچنین استفاده از خیار رنده شده در این شربت، یک ترکیب جذاب است که در روزهای گرم تابستان عطش را برطرف میکند. شربت سکنجبین با کاهو نیز یک میان وعده سالم برای دورهمیهای خانوادگی به شمار میرود.
شربتی جهت درمان افسردگی به نام جلاب
یکی دیگر از شربت های گیاهی پرطرفدار و خوشمزه شربت «جلاب» نام دارد. از ترکیب زعفران، گلاب و شیرین کننده طبیعی تهیه میشود. اغلب به صورت سرد یا خنک سرو میشود، بر اساس ذائقه میتوانید مقداری تخم ریحان را با آن ترکیب و سپس میل کنید. مصرف این نوشیدنی گیاهی برای تقویت اعصاب و قلب، کمک به درمان افسردگی موثر است.

نوشیدنی زرشک یکی از شربتهای گیاهی مفید
شربت گیاهی زرشک یکی دیگر از نوشیدنیهای گوارا و مفید است که برای افرادی با مزاج گرم و خشک توصیه میشود. جهت تهیه شربت زرشک از ترکیب زرشک آبگیری و آب استفاده میشود. این نوشیدنی اغلب همراه با یک قاشق عسل مورد استفاده قرار میگیرد

اهمیت مصرف شربتهای گیاهی
امروزه شربتهای گیاهی به دلیل خواص دارویی و فواید سلامتی متعددی که دارند، شناخته شدهاند. برای مثال شربت گیاهی نعنا میتواند به هضم غذا کمک کند، شربت زنجبیل میتواند تهوع را تسکین دهد و شربت لیمو میتواند منبع خوبی از ویتامین C باشد. بهتر است جایگزین داروهای شیمیایی که معمولا عوارضی برای سلامتی به دنبال دارند، شربت گیاهی دارویی برای ارتقای سلامتی یا پیشگیری از بیماری مصرف شود.
مقایسه شربتهای گیاهی طبیعی و صنعتی
انتخاب بین شربتهای گیاهی طبیعی و صنعتی به عهده شماست. شربتهای گیاهی به عنوان نوشیدنی سالم و مغذی، همیشه بهترین انتخاب محسوب میشود. شربتهای گیاهی صنعتی کالری و قند بالایی دارند که میتواند منجر به افزایش وزن، چاقی و سایر مشکلات سلامتی شود. به همین دلیل میتوانند تا حدی برای سلامتی مضر باشند. در ادامه تفاوتهای دیگر شربتهای گیاهی طبیعی و صنعتی بررسی میشود.
- مواد تشکیل دهنده
شربتهای گیاهی اغلب فاقد مواد افزودنی، طعم دهندههای مصنوعی و نگهدارنده هستند. همانطور که در نام نیز مشخص است، با استفاده از مواد اولیه طبیعی و ترکیبات گیاه، میوه، عرقیجات و سایر محصولات مشابه تازه تهیه میشوند. ولی نوشیدنیهای گیاهی صنعتی حاوی مواد افزودنی و نگهدارنده و موادی همچون طعم دهندههای مصنوعی، شکر و شربت ذرت با فروکتوز بالا میباشد.
- ارزش غذایی و کالری
شربتهای گیاهی طبیعی منبع خوبی از ویتامینها، مواد معدنی و آنتی اکسیدانها هستند. این مواد مغذی فواید متعددی دارد، به تقویت سیستم ایمنی بدن، بهبود سلامت گوارش و کاهش التهاب کمک میکند. نوشیدنیهای گیاهی صنعتی ممکن است حاوی مقادیر کمی ویتامین و مواد معدنی باشند، اما ارزش غذایی کمتر، حجم کالری و قند بالایی دارند.
- طعم و مزه
شربتهای گیاهی طعم قوی منحصر به فرد به همراه عطری دل انگیز دارد که ناشی از ترکیبات طبیعی و سالم سازنده آنها است. ولی در مقابل، طعم شربتهای گیاهی صنعتی میتواند مصنوعی و خیلی شیرینتر باشد که اغلب اسانس گونه است و برای برخی از افراد خوشایند نیست.
جایگاه شربتهای گیاهی در بازار صادرات
بازار جهانی شربتهای گیاهی در حال رشد است و پیشبینی میشود در سالهای آینده صادرات این گونه از نوشیدنیهای گیاهی به طور قابل توجهی افزایش یابد. این امر به دلیل افزایش تقاضا برای نوشیدنیهای سالم و طبیعی، افزایش آگاهی از فواید سلامتی گیاهان دارویی و محبوبیت روز افزون آنها است.
ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان شربتهای گیاهی در جهان شناخته میشود. این کشور به دلیل تنوع آب و هوایی و سابقه طولانی در تولید گیاهان دارویی شناخته شده است. همچنین کشور ترکیه و مصر از دیگر صادرکنندگان عمده شربتهای گیاهی هستند که به دلیل موقعیت مناسب مکانی، موفقیت چشمگیری در این حوزه داشتهاند.
فرصتهای زیادی برای صادرات شربتهای گیاهی به بازارهای جدید، به ویژه در آسیا و اقیانوسیه و آمریکای لاتین وجود دارد شرکتهای تولید کننده با توسعه محصولات جدید و نوآورانه، میتوانند سهم خود را در بازار به طور چشمگیری افزایش دهند. همچنین بازاریابی و برندسازی موثر به افزایش آگاهی از برند و جذب مشتریان جدید کمک میکند.