معرفی عسل و فرآورده های آن

زنبور عسل و نقش آن در زندگی انسان و طبیعت

بیشتر افراد با شنیدن نام زنبور عسل، تنها به یاد عسل آن می افتند در صورتی که عسل، فقط یکی از فرآورده های این موجود شگفت انگیز است. سایر فرآورده های عسل نیز مانند خود عسل فواید خارق العاده ای برای بدن انسان دارند. خواص فرآورده های عسل به نحوی است که به جرات می توان گفت تاثیر این فرآورده ها در پیشگیری و درمان بیماریها، شبیه معجزه است. در واقع با گنجاندن مصرف عسل و فرآورده های آن در برنامه غذایی و ترکیب آن با برخی دیگر از خوراکی ها، می توان تا اندازه قابل توجهی سلامت بدن را تأمین کرد.

زنبور عسل علاوه بر تهیه عسل و فرآورده های آن برای انسان، نقش موثری نیز در حفظ تعادل اکوسیستم دارد. در واقع این موجود خارق العاده با گرده افشانی که انجام می دهد، سبب بقاء گونه های گیاهی در طبیعت و افزایش کیفیت محصولات کشاورزی نیز می شود. گونه های گیاهی در طبیعت، نقشِ کلیدی در تعادلِ تمامِ موجوداتِ زنده دیگر داشته و بقاء آنها خود وابسته به گرده افشانی زنبور عسل است. به عنوانِ مثال علاوه بر گیاهان، وجود زنبور عسل در طبیعت، برای جانوران نیز از اینرو حیاتی است که در واقع با کار گرده افشانی زنبور عسل و تنوع گیاهی به وجود آمده در طبیعت، غذای بسیاری از جانورانی که گیاه خوار هستند تامین شده و خیلی از گوشتخواران نیز از جانوران گیاهخوار تغذیه می کنند و پس از یک حلقه زنجیره، وابستگی مستقیم به گونه های گیاهی دارند. با توجه به نقش پر رنگ و موثر زنبور عسل در طبیعت می‌توان گفت این جانور یکی از عوامل اصلی حفظ تعادل در طبیعت محسوب شده و نبود آن در طبیعت برابر با نابودی اکوسیستم خواهد بود. در ادامه این مطلب به معرفی مختصر فرآورده های عسل، اهمیت کیفیت این فرآورده ها و معرفی انواع زنبور عسل خواهیم پرداخت.

فرآورده های عسل

همانطور که اشاره شد عسل و فرآورده های آن خواص بی نظیری برای بدن انسان دارند اما، این فرآورده ها شامل چه محصولاتی هستند؟

فرآورده های عسل شامل محصولاتی همچون انواعِ عسلِ طبیعی، بره‌موم، ژل رویال، گرده گل و برخی فرآورده های دیگر هستند. هر کدام از این محصولات خواص فوق العاده ای برای حفظ سلامت و درمان بیماری های مختلف دارند. در رابطه با مصرف عسل و فرآورده های آن نکته قابل توجهی وجود دارد. در حقیقت زمانی مصرف عسل و فرآورده های آن برای بدن انسان مفید هستند که، نوع اصل این فرآورده ها تهیه شود. اهمیت این موضوع به این دلیل است که، مصرف عسل و فرآورده های تقلبی آن ضررهای جبران ناپذیری برای بدن انسان به دنبال دارند.

تاثیر اقلیم های مختلف در کیفیت فرآورده های عسل

علاوه بر اهمیت اصل بودن عسل و فرآورده های آن، نکته دیگری که در رابطه با این موضوع وجود دارد اقلیم و محل زندگی زنبور عسل است. در واقع با توجه به اینکه زنبور های عسل موجود در دنیا تنوع بالایی دارند و اقلیم محل زندگی این موجودات نیز با هم متفاوت است، بر همین اساس عسل و فرآورده هایی که توسط آنها تهیه می شوند نیز، تفاوت های زیادی با هم دارند. منظور از تفاوت، خواص مختلف این فرآورده ها است. به عنوان مثال خواص عسل و فرآورده های عسل هیمالیا، با محصولات متناظر در جنگل های انبوه تفاوت های با اهمیتی دارند. جهت درک بهتر موضوع در ادامه تنها اشاره ای مختصر به خواص متفاوت عسل این دو اقلیم خواهیم داشت.

خواص عسل جنگل های انبوه: عسل و فرآورده های حاصل از زنبورهایی که در این نوع منطقه و اقلیم زندگی می کنند، با توجه به نوع تغذیه ای که دارند، منبعی از آنتی اکسدانها، ویتامین های مختلف، آنزیمهای موثر در کاهش قند خون و … هستند.

عسل هیمالیا: به عسل هیمالیا عسل نپال نیز گفته می شود. زنبورهای این منطقه نیز با توجه به نوع تغذیه متفاوتی که دارند، عسل و فرآورده هایی تهیه می کنند که در رفع مشکلات عصبی بسیار موثر هستند.

با توجه به تاثیر اقلیم در خواص عسل و فرآورده های آن متوجه می شویم که عسل و فرآورده های هر اقلیمی همانند دارو و یا سوپرفود، مناسب نوعی تغذیه و یا بیماری خاصی هستند. در واقع خواص فرآورده های عسل به قدری است که، بهترین کار گنجاندن این مواد مغذی در برنامه غذایی است. صرفنظر از اقلیم، که در خواص و نوع فرآورده ها موثر است نوع زنبور عسل نیز در کیفیت عسل و فرآورده های آن موثر است. انواع زنبور عسل شامل مواردی هستند که در ادامه به آنها اشاره می شود.

انواع زنبور عسل

بر خلاف دید عموم مردم، زنبور عسل فقط یک نوع نیست. زنبور عسل های موجود در دنیا از 4 نژاد مختلف هستند. این 4 نژاد شامل: زنبور اروپایی (معمولی)، زنبور هندی (شرقی)، زنبور عسل کوچک و زنبور عسل بزرگ هستند. با توجه به تنوعی که در نژاد این جانور فوق العاده وجود دارد، عسل و فرآورده هایی هم که تولید می‌شوند تفاوت زیادی با هم دارند. مهمترین نژاد زنبور عسل، نژاد اروپایی آن است. زنبورهای نژاد اروپایی شامل چند نوع قفقازی، طلایی، سیاه، کارنیولان و ایرانی هستند.

با توجه به تنوع این موجودات خارق العاده یکی دیگر از مواردی که در کیفیت عسل و فرآورده های آن موثر است نوع زنبور عسل است. در حقیقت کیفیت فرآورده های عسل هر کدام از زنبورهایی که به آنها اشاره شد با هم متفاوت است. به عنوان مثال زنبور عسل قفقازی و ایرانی بیشترین فرآورده ای که تولید می کنند بره‌موم است اما، زنبور عسل کارنیولان بیشترین فرآورده ای که تولید می کند، خودِ عسل است. با توجه به این امر کیفیتِ بره‌موم زنبور قفقازی و ایرانی بیشتر از سایر زنبورها و کیفیت عسل کارنیولان نیز بیشتر از عسل سایر زنبورها است.